මාළු වෙනුවට බිලිපිත්ත දෙන දේශපාලනයක් – 01 කොටස

1995-2015 අතර කාලයේදී සමෘද්ධි හිමිකම නොලැබූ පවුල් 150,000කට අධික පිරිසකට අලූතින් සමෘද්ධි හිමකම ලබාදීමට රජය පසුගිය දා පියවර ගත්තා. රජය සඳහන් කරන ආකාරයට සමෘද්ධි හිමිකම සඳහා සුදුසුකම් සපුරා තිබුණත් දේශපාලන බලපෑම් හේතුවෙන් මේ පිරිසට සමෘද්ධි හිමිකම අහිමි කර තිබුණා. ඒ අනුව මෙම අලූත් පිරිසට සමෘද්ධි හිමිකම ලබාදී සාධාරණ තීන්දුවක් බවයි රජයේ අදහස වුණේ. එහෙත් මේ පිළිබඳ අවධානය යොමු කළ ආර්ථික හා සමාජ විශේෂඥයින් වැඩි පිරිසක් අවධාරණය කර තිබුණේ වාර්ෂිකව අති විශාල මුදලක් (2017 වර්ෂයේදී පමණක් රුපියල් බිලියන 39.7ක් හෙවත් රුපියල් කෝටි 3970ක්) වැය කරමින් ක‍්‍රියාත්මක වන මෙම වැඩපිළිවෙළ පිළිබඳ යළි විධිමත් පසු විපරමක යෙදිය යුතු බවයි. මේ ඒ පිළිබඳ සංෂිප්ත විමසුමක්.

ශ‍්‍රී ලංකාව දීර්ඝ කාලයක් පුරා මුහුණ දෙමින් සිටින ප‍්‍රබලතම සමාජ හා ආර්ථික ගැටලූවක් වන්නේ දරිද්‍රතාවයයි. නිදහස දිනාගත් 1948 වසරේ සිට මේ දක්වා දිළිඳුකම හා දරිද්‍රතාවය පිටුදැකීම සඳහා රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධානවල අනුග‍්‍රහය යටතේ විවිධ වැඩසටහන් දියත් කිරීමේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස පසුගිය දශක දෙකකට ආසන්න කාලය තුළ ජනගහන දරිද්‍රතා දර්ශකය 2002දී (ශී‍්‍ර ලංකාව* සියයට 22.2 දක්වාත්2009/10 වර්ෂවලදී සියයට 8.9 දක්වාත් 2016 වන විට සියයට 4.1 දක්වාත් අඩු කර ගැනීමට හැකියාව ලැබී තිබෙනවා. ආර්ථික හා සමාජ විද්‍යාඥයින්ට අනුව තිරසර සංවර්ධන අභිමතාර්ථ අනුව යමින් 2030 වන විට දිළිඳුකම සපුරා පිටුදැකීමට මේ අනුව ලංකාවට පහසු අවස්ථාවක් තිබෙනවා. ඔවුන් සඳහන් කරන්නේ තවත් වසර 16කට ආසන්න කාලයක් තුළ (2016-2030) ඉතාම පහසුවෙන් මේ ඉලක්කය ජයග‍්‍රහණය කරගත හැකි වනු ඇති බවයි.

දරිද්‍රතාව සහ යථාර්ථය

‘‘දරිද්‍රතාව’’ පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීමේදී එහි නිර්වචනාත්මක පැහැදිලි කිරීම් කිහිපයක් තිබෙනවා. ඒ ‘‘නිල දරිද්‍රතාව’’ සහ ‘‘අන්ත දරිද්‍රතාව’’ යන සංකල්ප ද්විත්වයයි.
1. නිල දරිද්‍රතාව – ආහාර හා ආහාර නොවන ද්‍රව්‍ය පාරිභෝජනය සඳහා වැය වන වියදම ද සමග නිශ්චිත සුබසාධන මට්ටමක ස්ථාරව වී ඇති පුද්ගලයෙකුට මසකට වැය වන මූර්ත ඒක පුද්ගල වියදම. (2016 වසර සඳහා නිල දරිද්‍රතා රේඛාව රුපියල් 4,166.කි)
2. අන්ත දරිද්‍රතාව – එක් පුද්ගලයෙකුට එක් දිනකට එ.ජ. ඩොලර් 1.25ක් (2005 ක‍්‍රය ශක්ති සාම්‍යයට අනුව)
ජනගහන දරිද්‍රතා දර්ශකය
වර්ෂය ශ‍්‍රී ලංකාව නාගරික ග‍්‍රාමීය වතු
1995/96 28.8 14.0 30.9 38.4
2002 22.7 7.9 24.7 30.0
2006/7 15.2 6.7 15.7 32.0
2009/10 08.9 5.3 9.4 11.4
2012/13 6.7 2.1 7.6 10.9
2016 4.1 1.9 4.3 8.8
(ශ‍්‍රී ලංකා මහ බැංකුව /වාර්ෂික වාර්තාව 2015/17)

ඉහත වගුව අනුව දරිද්‍රතාව සංඛ්‍යා ලේඛනවල සතුටු විය හැකි ප‍්‍රමාණයේ ප‍්‍රතිශතමය අඩුවක් පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරනවා. කලාපීය වශයෙන් ගත් විට මෙය ඉතාම ධනාත්මක තත්ත්වයක්. ඒත් මේ අඩුවීම භූමියේ යථාර්ථය සමග නොගැළපෙන බව මේ සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කරන විශේෂඥයින් සඳහන් කරනවා. මෙම දර්ශකය ගණනය කිරීම සඳහා යොදා ගන්නා ආදායම් තත්ත්වයන් යථාර්ථවාදී නොවන බවට ඔවුන් තර්ක කරන නිසයි. උදාහරණයක් ලෙස ‘‘නිල දරිද්‍රතාව’’ මනිනු ලබන, ආහාර හා ආහාර නොවන ද්‍රව්‍ය පාරිභෝජනය සඳහා වැය වන වියදම ද සමග නිශ්චිත සුබසාධන මට්ටමක ස්ථාරව වී ඇති පුද්ගලයෙකුට මසකට වැය වන මූර්ත ඒක පුද්ගල වියදම රුපියල් 4166ක් යන්න ගත හැකියි. මේ අගය දිනකට රුපියල් 138.00ක් වැනි අගයක්. වත්මන් තත්ත්වය අනුව පුද්ගලයෙකුට දිනකට රුපියල් 138කින් ජීවත් විය හැකි බව කිසිවෙක් පිළිගන්නේ නැහැ. ඒත් සංඛ්‍යාත්මක ගණනය කිරීම් පමණක් මේ මගින් සිදු වෙනවා. නමුත් රජය සහ අදාළ ආයතන තම ප‍්‍රතිපත්ති හා වැඩසටහන් සම්පාදනය කිරීමේ දී ඉහත සඳහන් නිල සංඛ්‍යා ලේඛන මත සම්පූර්ණයෙන්ම රැඳි සිටිමින් ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදනය කරනවා. මේ පිළිබඳ විමර්ශනය කරන පිරිස් ප‍්‍රකාශ කරන්නේ දැවැන්ත රාජ්‍ය ආයෝජනයක් හා අවධානයක් දිනා ගන්නා වැඩසටහන්වල ව්‍යුහාත්මක හා ප‍්‍රායෝගික දුර්වලතා නිර්මාණය වන්නේ මේ තත්ත්වය හේතුවෙන් බවයි. මේ තත්ත්වය අපට ශ‍්‍රී ලංකා මහ බැංකුව කරන පහත සඳහන් සටහන මගින් ම වටහා ගත හැකියි.

‘‘ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවට අනුව, දිළිඳු නොවන ජනතාවගෙන් සැලකිය යුතු ප‍්‍රමාණයක් නිල දරිද්‍රතා රේඛාවට මඳක් ඉහළින් සිටියි. ඒ අනුව, නිල දරිද්‍රතා රේඛාවේ අගය සියයට 10කින් ඉහළ ගියහොත්, ජනහගන දරිද්‍රතා දර්ශකය සියයට 6.1ක් දක්වා ද, නිල දරිද්‍රතා රේඛාවට පහළින් සිටින ජනගහනය 12, 55,702ක් දක්වා ද ඉහළ යනු ඇත’’ (ශ‍්‍රී ලංකා මහ බැංකුව/වාර්ෂික වාර්තා 2017, පිටුව 111) මෙහිදී අපට පෙනී යන්නේ ආර්ථිකමය කටයුතුවල සිදුවන (විශේෂයෙන් ග‍්‍රාමීය ජනතාවගේ) කුඩා කම්පනයක් මගින් පවා දරිද්‍රතාව සම්බන්ධ සමස්ත චිත‍්‍රයේ දැවැන්ත වෙනසක් කළ හැකි බවයි.

දිළිඳුකම පිටුදැකීම හා සමෘද්ධි ව්‍යාපාරය

ශ‍්‍රී ලංකාවේ නිල දරිද්‍රතාව /දිළිඳුකම පිටුදැකීම සඳහා දීර්ඝ කාලයක් පුරා රජයේ ඍජු ආයෝජන මත හා විවිධ ස්වේච්ඡා සංවිධානවල ප‍්‍රතිපාදන මත විවිධ වැඩසටහන් දියත් වුණා. ඒ අතර ‘‘ජනසවිය (1988-1995) ‘‘සමෘද්ධි ව්‍යාපාරය’’ (1995 සිට) දැවැන්ත රාජ්‍ය ආයෝජනයක් සහ රාජ්‍ය සේවා යාන්ත‍්‍රණයක් මත දියත් වුණා. විශේෂයෙන් 1995දී ආරම්භ වූ සමෘද්ධි ව්‍යාපාරය දිළිඳුකම පිටුදැකීම සඳහා දියත් වූ වැඩසටහන් අතර සුවිශේෂයි. 2017 වසර වන විට පැවැති තත්ත්වය පහත සටහන අනුව හඳුනා ගත හැකියි.

2017 වර්ෂයේදී සමෘද්ධි සහනාධාර හිමිකම ලබාගත් පවුල් සංඛ්‍යාව 13,88,242කි. (2011 දී පවුල් 15,41,575ක් ද, 2012දී පවුල් 15,49,107ක් වූ අතර 2015 දී, 14,53,078ක් ද 2016 දී එය 14,07,235ක් බවට ද පත්වුණා)
ලංකාවේ මුළු පවුල් සංඛ්‍යාවෙන් (ආසන්න වශයෙන් 56 ලක්ෂයක් පමණ වන) 4/1කට ආසන්න පිරිසක් සමෘද්ධි හිමිකම් ලබනවා.
2017දී සමෘද්ධි හිමිකම් දීමනා සඳහා පමණක් දැරූ රාජ්‍ය වැය රුපියල් මිලියන 39,707ක්. (එය 2014දී රුපියල් මිලියන 15,042 ක්ව තිබුණා)
සමෘද්ධි ව්‍යාපාරය කළමනාකරණය සඳහා ආසන්න වශයෙන් නිලධාරීන් 26,000ක පමණ පිරිසක් පූර්ණ කාලීනව සේවයේ යෙදී සිටිනවා, එය වසර 23කට ආසන්න කාලයක් අඛණ්ඩව ක‍්‍රියාත්මක වෙනවා.

මීට අමතර සමෘද්ධි ව්‍යාපාරය හා බැඳුණු බැංකු ජාලය ද අපගේ විමසුමට ලක්විය යුතුයි.

සමෘද්ධි/දිවිනැඟුම බැංකු සංගම් සංඛ්‍යාව 35,896ක්.
සමෘද්ධි/දිවි නැඟුම මහා සංගම් 332ක්
ප‍්‍රජා මූල බැංකු ශාකා ගණන 1074ක්.
ණය යෝජනා ක‍්‍රම 14ක්රු පියල් මිලියන 42,300ක ණය (ප‍්‍රතිලාභීන් 653,370ක් සඳහා) 2017 වසරේදී පමණක් නිකුත් කර තිබෙනවා.
සෑම සෘද්ධි ප‍්‍රතිලාභීන් 2/1කට ආසන්න පිරිසක් 2017 වසරේදී ණය ලබා ගෙන තිබෙනවා. ඉහත සඳහන් දත්ත විමසා බලන විට සමෘද්ධි ව්‍යාපාරයේ දැවැන්තභාවය පහසුවෙන් වටහා ගත හැකියි.

මේ සංඛ්‍යා ලේඛන කොතරම් දැවැන්ත හා ආකර්ෂණීය වුවත් 1995 සිට වසර 23කට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ දිළිඳුකම පිටුදැකීම වෙනුවෙන් ක‍්‍රියාත්මක වූ සමෘද්ධි වැඩසටහන් කොතරම් දුරට තම අරමුණු ඉටුකර ගෙන තිබෙන්නේ දැයි ප‍්‍රශ්නයක් ආර්ථික හා සමාජ විශේෂඥයින් අතර පමණක් නොව පොදුවේ ජනතාව අතර පවා තිබෙනවා. ඔවුන් ඒ සඳහා ප‍්‍රබල හේතු කිහිපයක් ඉදිරිපත් කරනවා.

1.සමෘද්ධි ව්‍යාපාරය ආරම්භයේ සිටම දේශපාලන මුහුණුවරක් ගැනීම. (ප‍්‍රතිලාභීන් තෝරාගත්තේ දේශපාලන පදනමකින්)
2. සමෘද්ධි ව්‍යාපාරය මෙහෙයවීම හා කළමනාකරණය සඳහා පත් කර සිටින රාජ්‍ය නිලධාරීන් දේශපාලන ලැදියාවන්ගෙන් යුත් පිරිසක් වීම. (පත්වීම් දුන්නේ දේශපාලන පක්ෂපාතීත්වය මත)
3.ප‍්‍රමාණවත් මුදලක් සහනාධාර වශයෙන් ලබා නොදීම. (2015 වන විට උපරිම මුදල රුපියල් 1500ක් පමණයි)

ඉහත සඳහන් මුල් විවේචන ද්විත්වය ඍජුව පසුගිය 1995-2015 දශකයට අදාළයි. ආරම්භක යුගයේ සිට 2015 දක්වාම සමෘද්ධි දීමනාව හා වරප‍්‍රසාද ලබාගැනීම සඳහා ප‍්‍රමුඛ (එකම) හේතුව බවට පත්ව තිබුණේ ආණ්ඩු පාක්ෂිකයෙක් වීම බවට පොදු විවේචනයක් තිබෙනවා. මේ තත්ත්වය හේතුවෙන් වත්මන් රජයට අලූතින් 150,000කට අධික පිරිසකට සමෘද්ධි හිමිකම ලබාදීමට සිදුව තිබෙනවා. ඒ සමෘද්ධි ප‍්‍රතිලාභ ලැබීමට හිමිකම ඇති මේ පිරිසට දේශපාලන බලපෑම මත එම හිමිකම අහිමි වූ බව පිළිගත හැකි නිසයි.

සමෘද්ධි ව්‍යාපාරය (2010න් පසු දිවිනැඟුම ) කළමනාකරණය හා මෙහෙයවීම සඳහා පත් කර සිටි රාජ්‍ය නිලධාරීන් තෝරා ගැනීම, බඳවා ගැනීම ඍජු දේශපාලන අවශ්‍යතා මත සිදුවූවක් බව පැහැදිලි කරුණක්. එමෙන්ම මෙම නිලධාරීන් පසුගිය 20 වසර පුරාම පැවැති ආණ්ඩුව වෙනුවෙන් ඍජුව හා ප‍්‍රසිද්ධියේ දේශපාලනයේ යෙදුණු බව ද පැහැදිලි කරුණක්. ඒ සඳහා ඔවුන් තමා යටතේ සිටින සමෘද්ධි ප‍්‍රතිලාභීන් අසීමිතව භාවිත කළා සේම ඔවුන් දේශපාලන ප‍්‍රාණ ඇපකරුවන් වශයෙන් ද තබා ගෙන සිටියා. කලක් සමෘද්ධි විෂයභාර ඇමැතිවරයා වූ එස්.බී. දිසානායක මහතා ‘‘ඡුන්ද මැෂිම’’ ලෙස අභිෂේක ලබා සිටියේ මේ තත්ත්වය හේතුවෙන් බව නොරහසක්. මේ වන විට ද පැරණි දේශපාලන බැඳීම මත කටයුතු කිරීමට ලැදියාවක් දක්වන ඇතැම් සමෘද්ධි නිලධාරීන්ගේ ආකල්ප වහාම වෙනස් විය යුතු බවට අදහසක් තිබෙනවා.

වසර 20කට ආසන්න කාලයක් ඉතා අඩු මුදලක් වූ සමෘද්ධි ප‍්‍රතිලාභය සියයට සියයකින් වැඩි කිරීමට (රුපියල් 1500 සිට 3000 දක්වා) වත්මන් ආණ්ඩුව 2015 වසරේ බලයට පත් වූ වහාම පියවර ගත්තා. පසුව 2015 අපේ‍්‍රල් මසායේදී සිය රුපියල් 3500 දක්වා ඉහළ නංවා තිබෙනවා. මෙය ‘‘සමෘද්ධි දීමනාව ප‍්‍රමාණවත් නැත’යි කාලයක් පුරා පැවැති මැසිවිල්ලට හොඳ පිළිතුරක් වූ බවට සැකයක් නැහැ. එහෙත් සංඛ්‍යා ලේණකාත්මකව විමසා බලන විට එක් සමෘද්ධිලාභයෙක් සඳහා මාසිකව ලැබී ඇති මූල්‍ය සහනාධාරය රුපියල් 2383ක් වැනි අගයක් පමණයි. එහෙත් ආසන්න වශයෙන් රුපියල් 40,000කට ආසන්න වැටුපත් ලබන නිලධාරීන් 26,000කට අධික පිරිසක් මේ සමෘද්ධි ප‍්‍රතිලාභීන් සඳහාම සේවයේ යොදවා සිටින බව අප වටහා ගත යුතුයි. ඒ අනුව එක් නිලධාරියෙක් සඳහා ආසන්න වශයෙන් සමෘද්ධිප‍්‍රතිලාභීන් 50 දෙනකු පමණ සිටිනවා. මේ තත්ත්වය තුළ සමෘද්ධි ප‍්‍රතිලාභියා සේම නිලධාරියා ද ඌණ උපයෝගී පුද්ගලයින් බව අපට වටහා ගැනීමට හැකියාව ලැබෙනවා.


ඉතිරි කොටස හෙට
සටහන – රුවන් ලොකුවිතානගේ

Recommended For You

About the Author: Editor