2හා 3 මනාපය ලකුණු කරන ආකාරය හා එළබෙන ජනපතිවරණයේදී එහි වැදගත්කම

සටහන – නීතිඥ ජගත් ලියන ආරච්චි

ජනාධිපතිවරණයට අදාල මූලික නීතිමය ප‍්‍රතිපාදන ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව තුල ඇතුලත් වන අතරම එහි පටිපාටිය නීති ප‍්‍රතිපාදන 1981 අංක 15 දරණ ජනාධිපතිවරයා තෝරාපත් කර ගැනීම පිළිබද පනත මගින් සලසා ඇත. ඒ අනුව ජනාධිපතිවරණයකදී ඡන්දය ලකුණු කිරීම පිලිබද ප‍්‍රතිපාදන ද ජනාධිපතිවරයා තෝරාපත් කර ගැනීමේ පනත තුල ඇතුලත් වේ.

ජනාධිපතිවරණයකදී ඡන්දය ප‍්‍රකාශ කිරීම හා මනාප ලකුණු කිරීම

https://www.yamu.lk/blog/sri-lanka-voting-guide-2015-prespollsl/

ජනාධිපතිවරයා තෝරාපත් කර ගැනීමේ පනතේ 27 වන වගන්තියට අනුව ඡන්දය ලකුණු කරන ආකාරය පිලිබද උපදෙස් ඡන්ද මධ්‍යස්ථානයේ ප‍්‍රදර්ශනය කරනු ලැබේ. එකී වගන්තිය යටතේ නිකුත් කරනු ලබන උපදෙස් මෙම පනතේ තුන්වන උපලේඛනය ලෙසට පනතට ඇතුලත් කර ඇත.

එම තුන්වන උපලේඛනයට අනුව අපේක්‍ෂකයින් තිදෙනෙකු සිටී නම් 1 හා 2 වශයෙන් පලවෙනි හා දෙවෙනි මනාපය ලකුණු කිරීමට ඡන්ද දායකයන්ට අවස්ථාව ලැබේ. අපේක්‍ෂකයින් සිව්දෙනෙකු හෝ ඊට වැඩි ගනනක් සිටයි නම් තම මනාපය 1,2 හා 3 වශයෙන් මනාප තුනක් ලකුණු කිරීමේ අවස්ථාව හිමිවේ.

කැමතිනම් එක් අපේක්‍ෂකයකුට පමණක් ඡන්දය ප‍්‍රකාශ කිරීමටද ඡන්ද දායකයාට අවස්ථා ඇත.පසුගිය ජනාධිපතිවරණ වලදී සිදුවූයේ මෙසේ එක් අපේක්‍ෂකයකු සදහා ඡන්දය ප‍්‍රකාශ කිරීමකි.

දෙවෙනි හා තුන්වෙනි මනාප වැදගත් වන්නේ කෙසෙද?

ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වී ඇති කිසිදු අපේක්‍ෂකයකු වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යවෙන් හරි අඩකට වඩා වැඩි ඡන්ද ප‍්‍රමාණයක් ලබාගෙන නොමැති නම් මැතිවරණ කොමිසම කටයුතු කල යුතු ආකාරය පිළිබදව පනතේ 56 වන වගන්තියේ සිට ඉදිරියට විස්තර වේ.

ඒ අනුව වැඩිම ඡුන්ද ලබාගත් අපේක්‍ෂකයින් දෙදෙනා හැර අනෙක් අපේක්‍ෂකයින් තරගයෙන් ඉවත් කරනු ලැබේ. ඉන් පසුව එම අපේක්‍ෂකයින්ට ලැබුණ ඡන්ද පත‍්‍රිකාවල ඇති දෙවන මනාපය ඉහතකී අපේක්‍ෂකයින්ට ලැබුන ඡන්දයක් ලෙස එකතු කරනු ලැබේ.(යම් ඡන්ද දායකයකු විසින් අපේක්‍ෂකයින් දෙදෙනෙකුට දෙවන මනාපය ලකුණුකර තිබේ නම් එම ඡන්දය ගනන් කරනු නොලැබේ)

දෙවන මනාපය ගනන් නොකරණ ඡන්ද පත‍්‍රිකාවල තුන්වන මනාපය අදාල අපේක්‍ෂකයාට එකතු කරනු ලැබේ.

මෙම ඡන්ද ප‍්‍රමාණය ඉහතකී අපේක්‍ෂකයින් ඒ වන විටත් ලබාගත් ඡන්ද සංඛ්‍යාවට එකතු කල පසු වැඩිම ඡන්ද සංඛ්‍යවක් හිමි අපේක්‍ෂකයා ජයග‍්‍රාහකයා ලෙස ප‍්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබේ.

මේ අනුව කිසිදු අපේක්‍ෂකයකු වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාවෙන් හරි අඩකට වඩා ලබා නොගත් අවස්ථාවකදී, පලමු වටයේ ගනන් කිරීමේදී වැඩිම ඡන්ද ලබාගත් අපේක්‍ෂකයාම නොව දෙවෙනියට වැඩිම ඡන්ද ලබාගත් අපේක්‍ෂකයා වුවද දෙවෙනි හා තෙවෙනි මනාප ගනත් කිරීම තුලින් ජයග‍්‍රාහකයා බවට පත් විය හැකිය,

මෙවර ජනාධිපතිවරණයේ දෙවෙනි මනාපයේ වැදගත්කම
ජනාධිපතිවරණය තවමත් ප‍්‍රකාශයට පත් කර නැතත් දැනටමත් අපේක්‍ෂකයින් දෙදෙනෙක දේශපාලන පක්‍ෂ දෙකක් විසින් නම් කර තිබේ. එජාපයද ජනාධිපතිවරණ අපේක්‍ෂකයකු ඉදිරිපත් කරනු ඇත. ඒ අනුව පසුගිය ජනාධිපතිවරණ වලදී මෙන් ප‍්‍රබල අපේක්‍සකයින් දෙදෙනෙකුට ඡුන්දය ප‍්‍රකාශ වීමටක එහා ගොස් අපේක්‍ෂකයින් තිදෙනෙකු හෝ වැඩි ගනනකට සැලකිය යුතු ඡන්ද ප‍්‍රමාණයයන් ලැබීමක් අපේක්‍ෂා කල හැකිය.
ප‍්‍රබල අපේක්‍ෂකයින් තිදෙනෙකු සිටින තරගයකදී බොහෝ විට කිසිදු අපේක්‍ෂකයකුට වලංගු ඡන්ද වලින් හරි අඩක් ලබාගත නොහැකි වේ.

එවැනි අවස්ථාකවදී දෙවෙනි හා තෙවෙනි මානපය ගනන් කිරීමට සිදුවන අවස්ථාවේදී ප‍්‍රමාණවත් ඡන්ද දායකයින් පිරිසක් දෙවෙනි හා තෙවෙනි මනාපය ලකුණු කර නොතිබී නම් ජයග‍්‍රහනය ලබන අපේක්‍ෂකයාගේ ජයග‍්‍රහනයේ සුජාතභාවය පිලිබද ගැටලූවක් මතුවේ. එහිදී ඔහු ජනාධිපති වන නමුදු ඔහුට අටේ බහුතරයක් අකමැති බව ඡන්ද ප‍්‍රතිඵල මගින්ම සනාත වීම එයට හේතුවයි.

වලංගු ඡන්ද දායකයන්ගේ හරි අඩකට වඩා අකමැති ජනාධිපතිවරයෙක් පත්වීම වැළැක්වීමට නම් දෙවෙනි හා තෙවෙනි මනාපය ලකුණු කිරීමට මෙවර ඡන්ද දායකයන් පෙළඹවිය යුතුය.

Recommended For You

About the Author: Editor