Picture World: කියුබානු කලාව ‘අප්‍රිකාවේ විමුක්ති අරගල’ පෝෂණය කළ ආකාරය

ලන්ඩනයේ පවත්වන ලද කියුබානු ප්‍රචාරක පෝස්ටර් සහ සඟරා ප්‍රදර්ශනයකින් පෙන්නුම් කරන්නේ සීතල යුද්ධයේදී අප්‍රිකානු විමුක්ති ව්‍යාපාර සඳහා ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ දැක්වූ සහයෝගයයි.

එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා 1966 දී හවානා හි පවත්වන ලද ‘ත්‍රෙ මහාද්වීප සමුළුවෙන්’ උපත ලද කැස්ත්‍රෝගේ ආසියාවේ, අප්‍රිකාවේ සහ ලතින් ඇමරිකාවේ (ඔස්පාල්) Organisation of Solidarity of the People of Asia, Africa and Latin America (Ospaaal), ජනතාව සඳහා මෙම කලා කෘති නිර්මාණය කරන ලදි.

‘විමුක්ති ව්‍යාපාර ඇතුළුව අප්‍රිකානු රටවල් විශාල ප්‍රමාණයක් එහි නියෝජිත කණ්ඩායමේ කොටසක් ලෙස නියෝජනය විය. කැස්ත්‍රෝ නායකයන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ සම්බන්ධ විය. විශේෂයෙන් ගිනියා-බිසව්හි අමල්කාර් කබ්රාල්, ඔලිවියා අහමඩ්, Olivia Ahmad නිදර්ශන මන්දිරයේ ප්‍රදර්ශනයේ භාරකරු බීබීසීයට පැවසීය.

අමල්කාර් කබ්රාල්, 1974 ගිනියා-බිසව් සහ කේප් වර්ඩ් දූපත් වල ජනතාව සමඟ සහයෝගීතාවයේ පෝස්ටරයේ

ගිනියා-බිසාවු සහ කේප් වර්ඩ් දූපත් වල පෘතුගීසි යටත් විජිත පාලනයට එරෙහි සටනට කබ්රාල් නායකත්වය දුන් නමුත් ගිනියා-බිසව් ස්වාධීන වීමට වසරකට පෙර 1973 දී ඝාතනය කරන ලදී.

අහමඩ් මහත්මිය පවසන්නේ තවත් ට්‍රයිකොන්ටිනෙන්ටල් සම්මන්ත්‍රණ සැලසුම් කර ඇති නමුත් එය කිසි විටෙකත් සිදු නොවූ නිසා ඔස්පාල්ගේ ප්‍රකාශන හස්තය සම්බන්ධතා පවත්වා ගැනීමට හා තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීමට වැදගත් ක්‍රමයක් බවට පත්වූ අතර පෝස්ටර් නැවී එහි ප්‍රකාශන තුළට දමා ඇති බවයි.

ලතින් ඇමරිකාවේ වඩාත්ම හඳුනාගත හැකි විප්ලවවාදියා වන අර්නෙස්ටෝ “චේ” ගුවේරා “බොහෝ විට ඔස්පාල්හි සමස්ත නිමැවුම හරහා නිරූපණය කර ඇති” බව ඇය පවසයි.

“නමුත් මෙම අප්‍රිකානු නායකයින්ගේ පුනරාවර්තනයන් එකම ආකාරයකින් සමරනු ලබන අතර අනුස්මරණය කරනු ලැබේ.”

An Ospaaal poster entitled Che Guevara, 1969, showing his face over a rainbow design
චේගුවේරා 1969 සිට පෝස්ටරයක නිරූපණය කර ඇත

1965 දී කොංගෝවේ නිදහස් වීරයා වූ පැට්‍රිස් ලුමුම්බා ඝාතනයෙන් වසර හතරකට පසු බටහිර ගැති තන්ත්‍රයට එරෙහිව කැරැල්ලක් ඇති කිරීමේ අසාර්ථක මෙහෙයුමක් මත ගුවේරා කුප්‍රකට ලෙස 1965 දී කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයට ගියේය.

රටේ පළමු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අගමැති ධුරයට පත්වී මාස හතරකට පසු ලුමුම්බාගේ ඝාතනය එක්සත් ජනපද හා එක්සත් රාජධානියේ බුද්ධි අංශවලට පුළුල් ලෙස දොස් පැවරීය.

1972 දී කොංගෝව සමඟ සහයෝගීතා දිනය නමින් ඔස්පාල් පෝස්ටරයක් ​​අප්‍රිකාවේ සිතියමක් මත පැට්‍රිස් ලුමුම්බාගේ මුහුණ පෙන්වයි.
පැට්‍රිස් ලුමුම්බා 1972 කොංගෝව සමඟ සහයෝගීතා දිනයේ පෝස්ටරයේ පළ විය

“මෙම ඡායාරූප විශේෂයෙන් සිත් ගන්නා සුළු වන්නේ ඔබ දැකීමට බලාපොරොත්තු නොවිය හැකි මේ පොප් කලා ආභාෂයන් ඔවුන් සතුව ඇති හෙයිනි. එබැවින් ඔවුන් මිනිසුන් සමරන ආකාරයේ නමුත් අව්‍යාජ ලෙස සමරනු ලබන ආකාරයකට – ලම්පන් සමාජවාදී-යථාර්ථවාදී සෞන්දර්යය වැනි වර්ගයක් තිබීමට වඩා,” අහමඩ් මහත්මිය පවසයි.

කියුබාවේ නිර්මාණය කරන ලද කෘති: සීතල යුද්ධ ග්‍රැෆික් ප්‍රදර්ශනය නිර්මාණකරුවන් 33 දෙනෙකු විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද අතර, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් කාන්තාවන් – එම වඩාත්ම කල් පවත්නා රූප නිපදවූහ.

ගිනියා-බිස්සව් හි කාන්තාවක් මැෂින් තුවක්කුවක් අතැතිව සිටින ආකාරය දැක්වෙන පෝස්ටරයක් ​​බර්ටා අබෙලෙන්ඩා ෆර්නැන්ඩස් විසින් “ඔස්පාල් සඳහා වඩාත් සුවිශේෂී නිර්මාණ කිහිපයක් කළ කාන්තාවන්ගෙන් එක් අයෙකි” යනුවෙන් අහමඩ් මහත්මිය පවසයි.

1968 දී ගිනියා-බිසව් සහ කේප් වර්ඩ් හි ජනතාව සමඟ සහයෝගීතා දිනය යන ඔස්පාල් පෝස්ටරයක් ​​තුවක්කුවක් සහිත කාන්තාවක් පෙන්වයි
1968 ය ගිනියා-බිස්සෝ සහ කේප් වර්ඩ් හි ජනතාව සමඟ සහයෝගීතා දිනය, 1968

එය පුනරාවර්තන චේතනාවන්ගෙන් එකක් – තුවක්කු ඇති කාන්තාවන් – ඔවුන් ක්‍රියාකාරී භූමිකාවක් ඉටු කරන බව පෙන්වන අතර ට්‍රයිකොන්ටිනෙන්ටල් සඟරාවට “කාන්තාවන්ගෙන් සහ කාන්තාවන් පිළිබඳ ලිපි මෙන්ම ගරිල්ලා පෙරමුණු සඳහා ද විශාල දායකත්වයක් ලැබී තිබේ” යැයි අහමඩ් මහත්මිය පවසයි.

ට්‍රයිකොන්ටිනෙන්ටල් 95 සඟරාවේ කවරය ඇන්ගෝලා යන වචනය සහ මැෂින් තුවක්කුවක් අතැති කාන්තාවක්
1995 දී ට්‍රයිකොන්ටිනෙන්ටල් සඟරාවේ කවරයක්

1960 ගණන්වල අප්‍රිකාවේ කියුබාවේ රහසිගත මෙහෙයුම් මෙන් නොව කැස්ත්‍රෝ ඇන්ගෝලා හි ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. එහිදී ගෝලීය පරිමාණයෙන් වෙනසක් ඇති කිරීම සඳහා සිය ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාවයේ සන්නාමය ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඔහුට අවස්ථාවක් ලැබුණි.

1975 දී ඇන්ගෝලා පෘතුගාලයෙන් නිදහස ලැබීමට පෙර, වර්ණභේදවාදී දකුණු අප්‍රිකානු හමුදා එක්සත් ජනපද ගැති ව්‍යාපාර බලයට පත් කිරීම නැවැත්වීම සඳහා මාක්ස්වාදී එම්පීඑල්ඒ ව්‍යාපාරයට සහාය දැක්වීම සඳහා කැස්ත්‍රෝ ප්‍රභූ විශේෂ හමුදා සහ සෙබළුන් 35,000 ක් යවා තිබේ.

රටක පෝස්ටරයක් ​​සහ මුහුණක් සහිත 1972 ඇන්ගෝලාව සමඟ සහයෝගීතා දිනය නමින් ඔස්පාල්
ඇන්ගෝලාව සමඟ සහයෝගීතා දිනය, 1972

චැතම් හවුස් හි චින්තනයේ ඇලෙක්ස් වයින්ස්ට අනුව, අවම වශයෙන් කියුබානුවන් 4,300 ක් අප්‍රිකාවේ ගැටුම්වලින් මියගොස් ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. ඔවුන්ගෙන් අඩක් ඇන්ගෝලාහි පමණක් 2002 වන තෙක් සිවිල් යුද්ධය අවසන් නොවීය.

විමුක්ති සටන්කරුවන්ට සහයෝගීතාවයේ පණිවුඩ රැගෙන යන පෝස්ටර් සාමාන්‍යයෙන් එසේ කළේ “නිර්භීත දෘශ්‍ය රූපක හෝ තරමක් සරල දෘශ්‍ය යෝජනා භාවිතා කරමින්” යැයි අහමඩ් මහත්මිය පවසයි.

ඔස්පාල් පෝස්ටරයක්, අප්‍රිකානු ජනතාව සමඟ ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතා සතිය, 1970, අප්‍රිකාව යන වචනය කටු කම්බි හරහා කැඩීම පෙන්නුම් කරයි
අප්‍රිකානු ජනතාව සමඟ ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතා සතිය, 1970

ඔස්පාල් විශාල ප්‍රකාශන මෙහෙයුමක් අධීක්ෂණය කළ අතර එයට කඩදාසි සහ තීන්ත විශාල ප්‍රමාණයක් ඇතුළත් විය. ආරම්භයේ සිටම ඔස්පාල් හි සිටි නිර්මාණකරුවෙකු වන ඔලිවියෝ මාටිනස් වීරා පැවසුවේ බොහෝ විට ද්‍රව්‍යමයතාවයන් පවතින බැවින් එයින් අදහස් කරන්නේ ඔවුන් තරමක් නිර්මාණශීලී විය යුතු බවයි.

1973 මොසැම්බික් ජනතාවගේ අරගලය සමඟ ලෝක සහයෝගීතා දිනය නමින් ඔස්පාල් පෝස්ටරයක්, කඩු හරඹයක් අතට තල්ලු කරන ආකාරය පෙන්වයි
1973 මොසැම්බික් ජනතාවගේ අරගලය සමඟ ලෝක සහයෝගීතා දිනය, 1973

“ඒ කාලය ගැන සැබවින්ම ආදරයෙන් කථා කරයි, ඔස්පාල් අත්හදා බැලීම් සඳහා සැබෑ පෝෂණය වන අවකාශයක් වීම සහ මොසැම්බික් වැනි මෙම සෘජු දෘශ්‍ය රූපක නිර්මාණය කිරීමට නිදහස තිබීම” අතින් කඩා වැටෙන තාරාවෙකුගේ සැලසුම ගැන අහමඩ් මහත්මිය පවසයි.

ඔස්පාල්ගේ ප‍්‍රතිවිප්ලවයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් යොමු වූයේ දකුණු අප්‍රිකාවේ සුදු-සුළුතර පාලනයට එරෙහි සටන දෙසට වන අතර එය වර්ණභේද විරෝධී නායක නෙල්සන් මැන්ඩෙලා ජනාධිපති ධුරයට පත්වන තෙක් 1994 වන තෙක් අවසන් නොවීය.

1968 දී දකුණු අප්‍රිකානු ජනතාව සමඟ සහයෝගීතා දිනය නමින් ඔස්පාල් පෝස්ටරයක්, හෙල්ලයක් සහ පලිහක් සහිත රණශූරයෙකුගේ ශෛලීගත මෝස්තරයක් පෙන්වයි
1968 දකුණු අප්‍රිකාවේ ජනතාව සමඟ සහයෝගීතා දිනය

ටිෂාන් ලැට්නර්ගේ කියුබා විප්ලවය ඇමරිකාවේ ට්‍රයිකොන්ටිනෙන්ටල් හි 1968 ජූලි-අගෝස්තු කලාපයේ ඇතුළත් කර ඇති දකුණු අප්‍රිකානු එයාර්වේස් සඳහා උපහාසාත්මක වෙළඳ දැන්වීමක් පෙන්වයි. ගාල් කඳවුරු සඳහා සැතපුම් හා සැතපුම් ගණනක් භාවිතා කරන රන් ආකරවල කළු ජාතිකයන් දහස් ගණනක් වහලුන් ලෙස සේවය කරති. ඔස්පාල් පෝස්ටර්වල ඇති පින්තූර අපැහැදිලි විය.

දකුණු අප්‍රිකාව - වර්ණභේදවාදයට එරෙහිව, 1982 දී ඔස්පාල් පෝස්ටරයක්, වලස් පපුවක් සහ අප්‍රිකාවේ හැඩයෙන් යුත් හදවතක් සහිත මිනිසෙකු පෙන්වයි
දකුණු අප්‍රිකාව – වර්ණභේදවාදයට එරෙහිව, 1982

වර්ණභේදවාදී බලධාරීන් විසින් මැන්ඩෙලා 1964 දී සිරගත කිරීමෙන් පසු දකුණු අප්‍රිකාවේ ඔහුගේ ඡායාරූපයක් ඡායාරූපගත කිරීම හෝ නැවත ප්‍රකාශයට පත් කිරීම නීති විරෝධී විය. මෙම පෝස්ටරය එළියට ආවේ වසර 27 ක සිර දඬුවමකින් පසු ඔහු නිදහස් වීමට වසරකට පෙර 1989 දී ය.

නෙස්සන් මැන්ඩෙලා, 1989 දී ඔස්පාල් පෝස්ටරයක්: "වර්ණභේද විරෝධී අරගලයේ සංකේතය"
නෙල්සන් මැන්ඩෙලා, 1989

පෝස්ටර් නිෂ්පාදනය කරන කලාකරුවන් ප්‍රධාන වශයෙන් හවානාහි පිහිටා ඇති අතර බොහෝ විට පුවත්පත් ඡායාරූප භාවිතා කරන සැබෑ පුද්ගලයින්ගේ දේශපාලන සන්දර්භය තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කළ බව අහමඩ් මහත්මිය පවසයි.

නැමීබියාව දිනා ගනු ඇත යන ඔස්පාල් පෝස්ටරය!  1977 දරුවා හ crying ා වැලපීම සහ එක් කඳුළකින් සටන්කරුවෙකුගේ රූපය පෙන්වයි
නැමීබියාව ජය ගනීවි! 1977

“ඒවා ඉතා ප්‍රස්තාරිකයි … මේ සියලු භූදේශපාලනික පණිවිඩ වලට අනුකම්පා කිරීමට උත්සාහ කරනවා. මම හිතන්නේ බොහෝ ඒවා ජනප්‍රියයි. සමහර ඒවා තරමක් සැක සහිතයි.”

සමහර ශෛලීගත මූර්ති පදනම් වූයේ කුමක් ද යන්න සෑම විටම පැහැදිලි නැත. “මම හිතන්නේ ඔවුන් මූලික වශයෙන් උත්සාහ කරන්නේ සමකාලීන අරගලය දීර්ඝ ඉතිහාසයක් හා සම්බන්ධ කිරීමට පමණයි,” අහමඩ් මහත්මිය පවසයි.

1969 සිම්බාබ්වේ සමඟ සහයෝගීතා දිනය නමින් ඔස්පාල් පෝස්ටරයක්. තුවක්කුවක් අතැති පිළිමයක් පෙන්වන
 1969 සිම්බාබ්වේ සමඟ සහයෝගීතා දිනය

ඔස්පාල් මේ වසරේ වසා දැමුවේ එහි වැඩ කටයුතු අවසන් බව පවසමිනි.

“මම හිතන්නේ එම ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාර සඳහා සන්දර්භය සැබවින්ම වෙනස් වී ඇති අතර, ඒ මන්දැයි ඔබට වැටහෙනු ඇත,” අහමඩ් මහත්මිය පවසයි. නමුත් භාරකරු පවසන්නේ ඔස්පාල්ගේ කාර්යය සහ නිමැවුමේ විවිධත්වය සිත් ඇදගන්නා සුළු බවත් සංකීර්ණ පණිවිඩ සිත් ඇදගන්නා අයුරින් සාරාංශ කිරීමට ඇති හැකියාව බවත්ය.

“එසේම හාස්‍යය හා බොහෝ විට අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම ප්‍රචාරය කරනු ලබන්නේ කුමක් දැයි බැලීම සිත්ගන්නා කරුණකි,” ඇය පවසයි.

1980 දී ලෝන්ග් ලයිව් ෆ්‍රී සිම්බාබ්වේ නමින් ඔස්පාල් පෝස්ටරයක් ​​පෙන්වූයේ එම වාක්‍ය ඛණ්ඩය සහිත කාන්තාවක් බැනරයක් ඔසවාගෙන සිටින බවයි
නිදහස් සිම්බාබ්වේ, 1980

Text and pic by BBC world service

Recommended For You

About the Author: Editor