අපනයන ඉහළ නැංවීම උදෙසා ‘සැපයුම් දාම සංවර්ධනය’ වෙනුවෙන් ‘EDB’ මැදිහත් වේ

ශ්‍රී ලංකා අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය (EDB) නිෂ්පාදන හා සේවා ප්‍රවර්ධනය කරමින් අපනයන ඉහළ නැංවීම සඳහා දැනුම හුවමාරු කර ගැනීම, නව තාක්‍ෂණික උපක්‍ර‍ම උපයෝගී කරගැනීමෙන්, ප්‍රතිපත්තිමය බාධක අවම කිරීම, යන්ත්‍රෝපකරණ වැඩිදියුණු කිරීම යනාදිය තුළින් ව්‍යවසායකයින්ගේ සැපයුම් දාමය ගොඩනැගීමට සහාය වේ.

එමගින් ඉදිරි වසර කිහිපය තුළ අපනයනයේ වර්ධනයක් බලාපොරොත්තු විය හැක. ජාතික අපනයන සැලැස්ම (NES) හි අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇති අතර මේ වන විට ප්‍රමුඛතා අංශවලට මෙන්ම අනෙකුත් අපනයන අංශයන්ට ද සහාය දක්වයි. අපනයන සැපයුම් දාමය සංවර්ධනය කිරීම හා ඉහළ නැංවීම සඳහා බොහෝ ක්‍රියාකාරකම් ආරම්භ කර ඇති අතර ‍එහි ප්‍රතිපල යහපත් බව සැලකිය යුතු ය.

අයවැය ප්‍රතිපාදන රුපියල් මිලියන 300 ක් ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ ව්‍යාපාර ක්‍රියාවලි කළමනාකරණ (BPM) අංශයේ දියුණුවට වෙන් කර ඇති අතර එමගින් අදාල සමාගම්වලට ඉහළ මට්ටමකට ළගා වීමට සහාය වීම, ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ / BPM ක්ෂේත්‍රයේ හැකියාවන් පිළිබඳව ගෝලීය වශයෙන් දැනුවත් කිරීම සහ වර්ධනය වන ඉල්ලුමට සරිලන පරිදි ඉහළ නිපුණතා සහිත ශ්‍රම බලකායක් බිහි කිරීම යනාදී වැඩසටහන් රාශියක් සිදු කරනු ලැබේ.

2022 වන විට මෙම අංශයේ අපනයනය ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 5 ක ඉලක්කය සපුරා ගැනීමට මෙමගින් විශාල දායකත්වයක් ලබා දෙනු ඇත. මේ වන විට සමාගම් 20 ක් නව ව්‍යවසායකයින් බිහි කිරීමේ වැඩසටහන (Champion Builder Initiation) යටතේ හඳුනාගෙන ඇති අතර ඉන් සමාගම් 05 ක් දැනටමත් ගිවිසුම් අත්සන් කර ඇත. තවත් සමාගම් 06 ක් ඉදිරියේ දී ගිවිසුම අත්සන් කරනු ඇත.  

රු. මිලියන 1.4 ක උපරිමයකට යටත්ව  40% ක පෙර ගෙවීමක් ගිවිසුම අත්සන් කිරීමේදී එක් සමාගමකට ලබා දීම මෙහි විශේෂත්වයයි. ශ්‍රී ලංකාව දැනුම පදනම් වූ සේවාවන්හි මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් කිරීම සඳහා ඉලක්ක වෙළඳපල තුළ රට ස්ථානගත කිරීම හා ශක්තිමත් කිරීම සඳහාත් ශ්‍රී  ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ සන්නාමය   (IOI – Island of Ingenuity) ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ ඩිජිටල් අලෙවිකරණ ව්‍යාපාරයයි. ඩිජිටල් නොවන සන්නාමකරණ මුලපිරුම බාහිර වෙළඳ දූත මණ්ඩල සහ අභ්‍යන්තර දූත මණ්ඩල මෙන්ම රට ස්ථානගත කිරීමේ වාර්තා යනාදී  උප ක්‍රියාකාරකම් තුනකින් සමන්විත වේ.

බෝට්ටු ගොඩනැගීම ප්‍රමුඛ කර්මාන්තයක් සේම නැගී එන අපනයන අංශයක් වන අතර එය 2018-2020 ජාතික උපාය මාර්ගික සැලැස්මෙ හි ඉලක්ක ක්ෂේත්‍ර‍යක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. මීට අමතරව, බෝට්ටු ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ශ්‍රී ලංකාව තුළ උනන්දුවක් ඇති වන අතර එමඟින් කර්මාන්තයට අමතර දේශීය වෙළඳපල අවස්ථා උදා වේ. තවද, ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහළ සාගර විවිධත්වය සැලකිල්ලට ගනිමින් රටට සමුද්‍ර සංචාරක කටයුතු සඳහා විශාල විභවයක් ඇත.

වඩා සුදුසු  ව්‍යාපාරික වාතාවරණයක් සහතික කරමින් විදේශීය යාත්‍රා ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදට ආකර්ෂණය කර ගැනීම නියාමන රාමුවක් සංවර්ධනය කිරීම අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය විසින් සංවර්ධන උපායමාර්ග සහ ජාත්‍යන්තර වෙළඳ අමාත්‍යාංශයේ මඟ පෙන්වීම සහ කර්මාන්තයේ සමස්ත අගය දාමය (ධීවර බෝට්ටු හැර) ආවරණය වන පරිදි වරාය හා නැව් අමාත්‍යාංශය, වෙළඳ නැව් ලේකම් කාර්යාලය සහ අනෙකුත් රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික අංශයේ ආයතන සමඟ සහයෝගයෙන් ආරම්භ කරන ලදී.

බෝට්ටු අපනයන තුළින් ඉහළ ආදායමක් බලාපොරොත්තු වුවද, වර්තමානයේ බෝට්ටු නිෂ්පාදනය සඳහා යටිතල පහසුකම් (විශේෂයෙන් මීටර 20 ට වැඩි යාත්‍රා), නැංගුරම් දැමීම (නැංගුරම් / යාත්‍රාංගනය ), දියත් කිරීම සහ පරීක්ෂා කිරීම (දියත් කිරීමේ පහසුකම්) සහ අළුත්වැඩියා කටයුතු සඳහා ප්‍ර‍මාණවත් පහසුකම් නොමැත. එබැවින් අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය සහ බෝට්ටු ගොඩනැඟීමේ තාක්ෂණ වැඩිදියුණු කිරීමේ ආයතනය (BTI) එක්ව දකුණු වෙරළේ කොග්ගල සහ වැලිගම ප්‍රදේශයේ බෝට්ටු කර්මාන්තයේ දැනට යෙදී සිටින සමාගම්වලට පහසුකම් සැපයීම සඳහා අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් සඳහා කප්පරතොට (වැලිගම) හි දියකඩනයක් ඉදිකිරීමට යෝජනා කර ඇත.

මැණික් හා ස්වර්ණාභරණ ක්ෂේත්‍ර‍ය තවත් ප්‍ර‍මුඛ අපනයන අංශයක් ලෙස හැඳින්විය හැක. කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යවසායකයින්ගේ සැලසුම් හා නිෂ්පාදන හැකියාවන් වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා නව තාක්ෂණයන් හඳුන්වා දීම සහ ජාත්‍යන්තරව භාවිතා කරන නවතම අලෙවිකරණ උපාය මාර්ග පිළිබඳ දැනුවත් කිරීම සඳහා අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය විසින් මෙම ක්ෂේත්‍ර‍ය ඒකාබද්ධ සැලැසුම් / නිෂ්පාදන සහ වෙළඳපල සංවර්ධන වැඩසටහන් ගණනාවක් දියත් කරන ලදී. මේ සඳහා සැලසුම් සංවර්ධන අදියරේ දී වැඩමුළු 03 ක් පවත්වන ලද අතර, නිෂ්පාදන සංවර්ධන (නිෂ්පාදන ශිල්පීය ක්‍ර‍ම / ඇසුරුම්කරණ සහ ප්‍ර‍දර්ශන) අදියරේ දී වැඩමුළු 02ක් ද තවත් ස්වර්ණාභරණ වැඩමුළුවක දී ලෝහ සැකසුම් හා එනැමල් යන අංශ ද ආවරණය කරන ලදී.

මීට අමතරව, නව හා නිර්මාණාත්මක ඇසුරුම් අනුවර්තනය කිරීම සඳහා වෙළඳ සන්නාමයක් ද විවිධ ඇසුරුම්කරණ ක්‍ර‍මවේදයන් නිර්මාණය කිරීම සඳහා ද දැනුම ලබා දෙන ලදී. එමෙන්ම වෙළඳපළ සංවර්ධන අදියර වසර 3ක් අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යනු ලබන අතර ආරම්භක අදියරේ දී තෝරාගත් සහභාගීවන්නන්ට ඔවුන්ගේ අලුතින් නිමවන ලද ස්වර්ණාභරණ එකතුව 2019 ෆැසට් (FACETS) ජාත්‍යන්තර මැණික් හා ස්වර්ණාභරණ ප්‍ර‍දර්ශනයේ අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩල කුටියේ දී ප්‍ර‍දර්ශනය කිරීමට අවස්ථාව ලබා දෙන ලදී.

අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය සහ ශ්‍රී ලංකා මැණික් හා ස්වර්නාභරණ සංගමය (SLGJA) Academy of Design (AOD) සමඟ එක්ව ස්වර්ණාභරණ නිර්මාණකරන්‍ය පිළිබඳ එක් අවුරුදු ඩිප්ලෝමා වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර ස්වර්ණාභරණ නිර්මාණ සංචිතය ශක්තිමත් කිරීම සඳහාත් තරුණ හා දක්ෂ නිර්මාණකරුවන් කර්මාන්තය වෙත ආකරෂණයකර ගැනීම සඳහාත් මෙම වැඩසටහන් දායකත්වය සපයනු ඇත. අපනයන වෙළඳපළ අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා අංග සම්පූරණ නිර්මාණ සුදුසුකම් ලබා ගැනීම සඳහා සිසුන් පස් දෙනෙකු මෙම වැඩසටහන යටතේ තෝරා ගන්නා ලදී.

ඉහළ පෙළේ ස්වර්ණාභරණ සඳහා මෝස්තර නිෂ්පාදනය කළ හැකි දේශීය ශිල්පීන්ගේ හැකියාවන් සහ කුසලතා ඉහළ නැංවීමේ අරමුණු පෙර දැරිව ස්වර්ණාභරණ සැලසුම් සංවර්ධන වැඩසටහන කීපයක් ක්‍රියාත්මක වේ. ඒ අතරින් 2018 වර්ෂයේ දී අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය ජාතික මැණික් හා ස්වර්ණාභරණ අධිකාරිය සහ ස්වර්ණාභරණ කර්මාන්තකරුවන් සමඟ එක්ව තායිලන්තයේ මැණික් හා ස්වර්ණාභරණ ආයතනයේ දේශිය නිර්මාණකරුවන් 10 දෙනෙකු සඳහා තායිලන්තයේ ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලයේ ආයතනයේ දේශීය නිර්මාණකරුවන් 10 දෙනෙකු සඳහා තායිලන්තයේ ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලයේ උසස් ස්වර්ණාභරණ සැලැසුම් සංවර්ධන හා නිපුණතා වර්ධන වැඩසටහනක් ද සංවර්ධනය කරන ලදී.

මිලාන්හි Modainpelle ඇකඩමිය හා අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය එක්ව පාවහන් ක්ෂේත්‍ර‍ය සඳහා නිෂ්පාදන සංවර්ධන වැඩසටහනක් විලාසිතා නිර්මාණකරණය සහ ප්‍ර‍වණතා පිළිබඳ සම්මන්ත්‍ර‍ණයක් යුරෝපා සංගම් වෙළඳපොළ සඳහා නිෂ්පාදනවල යෝග්‍යතාවක පිළිබඳව සමාගම් විසින් සකස් කරන ලද සාම්පල පිළිබඳ උපදේශන සේවා සමඟ සංවිධානය කරන ලදී. 2019 සහ 2020 වර්ෂය සඳහා නව තාක්ෂණ උපක්‍ර‍ම, අමුද්‍ර‍ව්‍ය, සංරචක, රසායනික ද්‍ර‍ව්‍ය, මෙවලම් සහ විලාසිතා ප්‍ර‍වණතා පිළිබඳ දැනුම ලබා ගැනීම සඳහා වර්ණ, ද්‍ර‍ව්‍ය, සැලැසුම්, හැඩතල ආදිය පිළිබඳ දැනුම මෙහිදී ලබා දෙන ලදී.

ශ්‍රී ලංකා විදේශ කටයුතු අමාතයාංශය සහ පිලිපීනයේ මැනිලා හි ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය සමඟ එක්ව අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය විසින් 2019 ඔක්තෝබර් 16 සිට 22 දක්වා වෙළඳ ප්‍ර‍වර්ධන වැඩසටහනක් සංවිධානය කරන ලදී. එයට පුහුණු/ ව්‍යාපාරික හමු (B2B) සහ නිෂ්පාදන ප්‍ර‍දර්ශන  මැනිලා ෆේම් 2019 අන්තර්ගත විය. ප්‍ර‍දර්ශනයේ දී මේ සඳහා 2000 අපනයනකරුවන් වැඩසටහන යටතේ හඳුනා ගත් තෑගි භාණ්ඩ හා ජීවන රටා අංශයේ නියැලී සිටින කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ නිෂ්පාදකයින් 10 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් සහභාගී විය.

ජාතික කාබනික පාලන ඒකකය අතිවිශේෂ ගැසට් පත්‍ර‍යක් හරහා අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය යටතේ පිහිටුවන ලදී. මෙමගින් වැවිලි, නිෂ්පාදන, අලෙවිය, ආනයන සහ අපනයන වැනි කෘෂිකාර්මික කටයුතු විධිමත් කිරීම අරමුණු කරයි.

කාබනික පරිපාලන ඒකකය විසින් සිය කාර්ය නුවර, කිලිනොච්චි, මාතර, මුලතිව් සහ කොළඹ යන ප්‍රදේශ සඳහා යෝජිත කාබනික හර දාම පද්ධතිය පිළිබඳව කාබනික පොහොර භාවිතා කිරීමට දැනුවත් කිරීමක් සිදු කරන ලදී. චීන කාබනික සහතික කිරීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහනක් ECOCERT India – China සංගමය හා සහයෝගයෙන් සිදු කරන ලදී. IFOAM සහ NOCU උපදේශක කමිටුවල නිර්දේශ පරිදි ආරම්භක ක්‍රියාමාර්ගයක් ලෙස  කාබනික පොහොර නිෂ්පාදනය කරන්නන් කාබනික පරිපාලන ඒකකයට බඳවා ගැනීම, කාබනික කෘෂිකර්මය සඳහා පරීක්ෂණ ඒකකයක් පිහිටුවීම, ජාතික දත්ත පද්ධතියක් යාවත් කාලීන කිරීම සහ ජාතික කාබනික ප්‍රතිපත්ති සංශෝධනය කිරීම සිදු විය.

ශ්‍රී ලංකා අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය මැලේසියාවේ INFOFISH සහ තායිලන්තයේ ධීවර දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ විසිතුරු මත්ස්‍ය අභිජනනය කරන්නන් / අපනයනකරුවන් සඳහා තාක්ෂණික නිරාවරණ වැඩසහනක් 2019 ඔක්තෝබර් 15 වෙනි දින සිට 18 දක්වා සංවිධානය කරන ලදී. මෙම වැඩසටහනේ ප්‍ර‍ධාන අරමුණ වූයේ තායිලන්ත ගොවීන් විසින් දැනටමත් ක්‍රියාත්මක කර ඇති නව තාක්ෂණික වර්ධනයන් පිළිබඳ නිරාවරණ ලබා ගැනීමයි. මෙහි දී නව ඇසුරුම් තාක්ෂණයන්, අභිජනන ක්‍ර‍ම, පෝෂණ ක්‍ර‍ම, ගොවිපලවල ජෛව සුරක්ෂිතතාව පවත්වා ගැනීම, ගොවිපල කළමනාකරණය සහ නව ජල පවිත්‍ර‍කරණ පද්ධති පිළිබඳ දැනුම වැඩි දියුණු කිරීමට අපනයනකරුවන්ට හැකි විය.

හතු සංවර්ධන හා පුහුණු මධ්‍යස්ථානයේ (MDTC) තාක්ෂණික ධාරිතාවයන් පුළුල් කිරීම තුළින් රටේ බිම්මල් වගාකරුවන්ට අවශ්‍ය සේවා ලබා දීමෙන් නව බිම්මල් ප්‍රභේද සහ ඉහළ අස්වැන්නක් ලබා දෙන බීජ හඳුන්වා දීමෙන් ඔවුන්ගේ සමස්ත නිෂ්පාදනය පුළුල් කිරීම සඳහා වන අවශ්‍යතාවය අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය මගින් හඳුනාගෙන ඇත. අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය, ශ්‍රී ලංකා නවදිල්ලි මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයේ සහය ඇතිව තාක්ෂණික පුහුණු වැඩසටහනක් ඉන්දියාවේ නවදිල්ලියේ ජාතික උද්‍යාන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ හා සංවර්ධන පදනමේ හි (NHDRF) ලාංකිකයන් හතර දෙනෙකු සංවිධානය කළේය. MDTC උපදේශකවරු ශ්‍රී ලංකාවට නව ප්‍රභේදයක් වන මිල්කි මෂ්රූම් නිෂ්පාදනය සඳහා ආරම්භ කර ඇති අතර නිෂ්පාදනය වාණිජකරණය වෙමින් පවතී.

රජයේ ආර්ථික දැක්මට අනුකූලව අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය 2022 දී එක්සත් ජනපද ඩොලර් බිලියන 28 ක ජාතික අපනයන ඉලක්කයක් කරා යාම සඳහා කලාපීය වශයෙන් පදනම්ව ව්‍යවසායකයින් ප්‍ර‍වර්ධනය කිරීම හා ආකර්ෂණය කර ගැනීමට 2017 – 2020 කාල පරිච්ඡේදය තුළ නව ව්‍යවසායකයින් 2000 ක් අපනයනකරුවන් බවට පත් කිරීම සඳහා ජාතික වැඩසටහනක් දියත් කරන ලදී.

පළමු වැඩසටහන 2017 මාර්තු මාසයේ දී යාපනයේ සාර්ථකව පවත්වනු ලැබූ අතර ඉන් අනතුරුව මහනුවර, මාතර, කුරුණෑගල, කෑගල්ල, අනුරාධපුර, වවුනියාව සහ රත්නපුර යන ප්‍රදේශවල වැඩසටහන් පැවැත්විණි. මේ යටතේ ව්‍යාපාර සැලසුම් 75 ක් සංවර්ධනය කර ඇති අතර තවද, ධාරිතා සංවර්ධනය 44 ක්, නිෂ්පාදන සංවර්ධන 14 ක් සහ වෙළඳපල සංවර්ධන වැඩසටහන් 29 ක් සම්පූර්ණ කර ඇති අතර කාන්තා ව්‍යවසායකයින් 50 දෙනෙකුට පුහුණුව ලබා දී ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාර සංවර්ධනය වී ඇත. මෙය ග්‍රාමීය කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යවසායකයින්ට අපනයනකරුවන් වීමට මංපෙත් විවර කර දී තිබේ.

අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයෙ හි එක ගමක් එක් නිෂ්පාදන වැඩසටහනක්  (One Village One Product -OVOP) මගින් රටේ අපනයන සැපයුම් පදනම සක්‍රීය කිරීමට ගොවියාට / නිෂ්පාදකයාට අවස්ථාව ලබා දේ. 2015 – 2019 කාලය තුළ ගම්මිරිස්, ඉඟුරු, වැනිලා, ජීවන රටාව සඳහා පොකුරු 72 ක් පිහිටුවා ඇත.  දිවයින පුරා අක්කර 3755.5 ක භූමි ප්‍රදේශයක් පුරා මෙම වැඩසටහන යටතේ ප්‍ර‍තිලාභීන් 3995 ක් සිටිති. මේ හරහා සම්බන්ධිත අපනයනකරුවන් මෙට්‍රික් ටොන් 1886.1 ක්  යාවත්කාලීන කර ඇත. හස්ත කර්මාන්ත 68,000 ක්පමණ අපනයනකරුවන්ට සපයා දී ඇති අතර ඉහත සඳහන් කළ අනෙකුත් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන සමඟ මුළු වටිනාකම රු. මිලියන 1272.4 කි.

ඕනෑම රටක ආර්ථිකය තුළ තරඟකාරී වාසි අත්කර ගැනීම සඳහා තිරසාර සැපයුම් දාම සංවර්ධනය ඉතා වැදගත් ඉතා වැදගත් වේ. මෙහි සමස්ත බලපෑම කෙතරම් ද යත්,මෙම අංශය තුළ වැඩි ලාභයක් සහ සපර්ශ්‍ය ප්‍ර‍තිලාභ ලබා ගැනීම සඳහා උපාය මාර්ග සහ ප්‍ර‍තිපත්ති සංවර්ධනය කිරීම සඳහා හඳුනාගත් සාධක භාවිතා කළ හැකි බැවින් රජයට සහ ක්‍රියාකරුවන්ට වැඩි ප්‍ර‍තිලාභ ලැබෙනු ඇත. එබැවින් අනාගතයේ දී වඩා හොඳ ආර්ථිකයක් ඇති කිරීම සඳහා අපනයනවල වර්ධනයක් අත්කර ගැනීමේ අරමුණ කරා ළඟා වීමට අපනයනකරුවන්ගේ ගාමක බලවේගය ලෙස අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයෙ හි කැපවීම ඉමහත්ය.

සටහන : නාලක මධුශාන්
ප්‍රචාරක නිලධාරී, අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය

Recommended For You

About the Author: Editor